Historia i teraźniejszość uprawy winorośli w Republice Czeskiej

Rzymianie

Pierwszymi uprawcami winorośli na naszym terytorium mogli być Celtowie. Wino na Morawach kojarzone jest z Rzymianami, a konkretnie z X rzymskim legionem cesarza Marka Aureliusza, który w drugiej połowie II wieku n.e. stacjonował w pobliżu wsi Mušov na południowych Morawach.

Państwo Wielkomorawskie

Uprawa winorośli i produkcja wina były szeroko rozpowszechnione od czasów osadnictwa słowiańskiego w okresie Państwa Wielkomorawskiego – Wielkich Moraw, w czasach IX i X wieku, skąd wino trafiło na teren Czech. W tym czasie wino było wykorzystywane głównie do celów liturgicznych i było związane z rozwojem chrześcijaństwa.

Złoty wiek

Pierwszymi zachowanymi dokumentami dotyczącymi wina są kroniki klasztorne i dokumenty czeskich władców. Złoty wiek uprawy winorośli na Morawach i w Czechach to okres od XIV do XVI wieku, kiedy winnice otaczały wiele miast i klasztorów. Wielkie zasługi o rozwój uprawy winorośli miał czeski król i cesarz rzymski Karol IV.

Już od średniowiecza wina z terenów Czech i Moraw cieszyły się dobrą opinią, były dostarczane na stoły szlacheckie i mieszczańskie, na wina te był popyt w Polsce i na Śląsku oraz na wiedeńskim dworze cesarskim.

test Alternativní textUtrata winnic i ich odnowa

Podobnie jak w innych częściach Europy, filoksera winiec (Viteus vitifolii) spowodowała ogromne szkody w winnicach na przełomie XIX i XX wieku. Na początku XX wieku powierzchnia winnic na Morawach spadła do 3800 hektarów.

Pod koniec XIX wieku powstały wyspecjalizowane szkoły winiarskie, na przykład w Valticach (wówczas Feldsberg) w 1873 r.,  w Mělníku w 1882 r. czy w Bzencu w 1885 r. W 1907 r. założono specjalistyczny magazyn winiarski „Vinařský obzor”.

W pierwszej połowie XX wieku uprawa winorośli w naszym kraju zaczęła się ponownie rozwijać, a winnice były odnawiane. W drugiej połowie XX wieku, w okresie socjalizmu, powierzchnia winnic wzrosła do 14 000 hektarów, wzrosły plony i wprowadzono mechanizację winnic. Powstawały także nowe odmiany, takie jak pálava, aurelius, muszkat morawski, andré. W tym czasie jednak produkcja wina koncentrowała się głównie na ilości.

Prawo winiarskie a Unia Europejska

Dalszy rozwój uprawy winorośli nastąpił pod koniec XX wieku. Restytucje winnic i prywatyzacja doprowadziły do odnowienia rodzinnych winnic i powstania nowych firm typu rodzinnego. Wielkie zmiany przyniosła Ustawa winiarska z 1995 r. i jej późniejsza harmonizacja z prawodawstwem Unii Europejskiej po przystąpieniu do UE w 2004 r. Współczesne winiarstwo w RC korzysta z nowoczesnych technologii na najwyższym światowym poziomie, czego wynikiem są wyróżnienia dla win z Czech i Moraw na najbardziej prestiżoweych konkursach winiarskich w świecie. Wraz z uprawą winorośli rozwija się równolegle turystyka winiarska.

Trwa również uprawa nowych odmian winorośli, koncentrując się głównie na odporności na choroby grzybowe i odpowiednich odmian do produkcji win BIO (tak zwane odmiany PIWI), takich jak malverina, savilon, laurot i inne.

Dziś wina morawskie i czeskie są znane i należą do najlepszych w Europie i na świecie. Wina morawskie i czeskie charakteryzują się ciekawym spektrum aromatów, bogactwem substancji ekstrakcyjnych i harmonijnym połączeniem pełnego smaku ze świeżą kwasowością win białych. Ostatnio coraz częściej pojawiają się bardzo ciekawe wina czerwone, pełne i wyraziste dzięki nowoczesnej obróbce technologicznej, ale jednocześnie delikatne i aksamitne, charakteryzujące się przyjemnym owocowym aromatem.

Wina różowe również powoli stają się trendem na przyszłość - piękne nie tylko ze względu na ich kolor, ale także ze względu na wyjątkowy młodzieńczy i świeży charakter.

Obecnie w Republice Czeskiej znajduje się 17 926 hektarów winnic produkcyjnych; całkowity potencjał produkcyjny to 18 655 hektarów winnic (dane na dzień 31 grudnia 2020 r.).

Republika Czeska jest podzielona na dwa regiony uprawy winorośli - Morawy i Czechy, a w nich na 6 subregionów – znojemski, velkopavlovicki, mikulovski i slovacki na Morawach oraz mělnicki i litoměřicki w Czechach. 96% winnic znajduje się na Morawach. Warunki klimatyczne są podobne do tych w Alzacji (Francja), Weinviertel (Austria) lub w najlepszych regionach winiarskich w Niemczech.

Typową cechą dla winiarstwa Republiki Czeskiej jest szeroka gama uprawianych odmian. Największe powierzchnie winnic zajmują veltlínské zelené, müller thurgau, ryzlink rýnský, ryzlink vlašský, frankovka i svatovavřinecké - każda z tych odmian zajmuje powierzchnię ponad 1000 ha, co razem stanowi prawie połowę winnic w RC.

Winorośl jest jedną z niewielu roślin, które w sposób złożony, a jednocześnie wrażliwy potrafią wyrazić ślad krajobrazu i miejsca w swojej ostatecznej formie - winie.

Wiz również: Regiony winiarskie v RC | Odmiany winorośli w Republice Czeskiej

partner logo

Hlavní partner

partner logo

Hlavní partner

partner logo

Oficiální voda

partner logo

Projekt s podporou VF

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Partner

partner logo

Mediální partner

partner logo

Mediální partner

partner logo

Mediální partner

partner logo

Mediální partner

partner logo

Mediální partner

partner logo

Mediální partner

partner logo

Mediální partner

partner logo

Mediální partner